Lại một ngày tuyết rơi ở Lappeenranta. Nhưng hôm nay đặc biệt hơn một tí…

06/12/2018, tại nhà thờ vàng

Tuyết vẫn rơi nhưng trời thật ra không quá lạnh. MOINK20 tui cầm máy đi từ bến xe vào trung tâm thành phố.

Cho những ai chưa biết, itsenäisyyspäivä (Quốc khánh Phần Lan) là ngày lễ của quốc gia này, diễn ra vào ngày 06/12 hàng năm. Năm 2018 đánh dấu 101 năm Phần Lan giành được nền độc lập từ tay đế quốc Nga.

Vậy, ở Lappeenranta, người ta kỉ niệm ngày Quốc khánh như thế nào?

Lễ tảo mộ

Những người mặc quân phục xếp hàng dài ở bên hông nhà thờ vàng

Thoạt nhìn, tui tưởng rằng người ta sẽ cho duyệt binh, vì có khá nhiều người mặc quân phục như hình. Tuy nhiên, trong hàng ngũ này, có cả nam cả nữ, người già, trẻ em…cùng xếp hàng. Vậy nên, giả thuyết họ thuộc quân đội là không chính xác.

Vậy, những người này là ai?

Một cụ già đứng trầm ngâm trước cuộc hành quân

Sau khi nối gót đoàn lính kì lạ này vào nghĩa trang thành phố, tui chợt hiểu ra: Họ, không ai khác, chính là thân nhân của các liệt sĩ năm xưa, hôm nay về tảo mộ tổ tiên.

Vào ngày Quốc khánh, người thân của các liệt sĩ sẽ truy điệu tổ tiên, bằng cách đến nghĩa trang và thắp đèn trên mỗi nấm mộ
Những tấm bia đá bị tuyết che phủ đều được dọn dẹp sạch sẽ

 

Mỗi người sau đó sẽ tìm đến mộ phần của người thân và đứng nghiêm

Càng về trưa, lượng người đến nghĩa trang càng đông. Có những người đang sống và làm việc thật xa cũng sắp xếp về tảo mộ ông, cha mình.

Đoàn hành hương, dẫn đầu bởi các tu sĩ, chính trị gia, và các cựu chiến binh, lặng lẽ tiến vào nghĩa trang
Tại đài tưởng niệm này, họ sẽ chia sẻ niềm vui chiến thắng, cũng như nỗi đau mà cuộc chiến trang Nga-Phần đã gây ra với biết bao thế hệ người Phần Lan

Những vòng hoa được trang trọng dâng lên hương hồn người đã khuất. Khi bài tráng ca vang lên, tất cả mọi người lập tức bỏ mũ, đứng thẳng người. Dù không thật sự hiểu nội dung bài hát, nhưng giai điệu da diết của nó làm lòng tui như trĩu nặng. Dù cái lạnh âm độ của mùa đông như cứa da cứa thịt, dù cho kẻ thù có mạnh và hung bạo hơn mình hàng ngàn lần, những người Phần Lan trước sau vẫn đứng thẳng, hiên ngang tiến lên giữa bốn bề tuyết phủ. Tui trộm thấy những giọt nước mắt nặng nề rơi trên những khuôn mặt đã đầy dấu tích thời gian. Dường như, ngần ấy năm không làm người ta dịu đi nỗi đau mà chiến tranh đã tàn nhẫn khắc vào tâm trí. Và cũng có lẽ, ngần ấy năm cũng chẳng làm người ta quên đi giá trị của hòa bình. Là tỉnh thành có nghĩa trang liệt sĩ lớn thứ hai Phần Lan, chỉ sau thủ đô Helsinki, chắc hẳn người dân Lappeenranta cũng như vùng Nam Karelia thấm thía những giá trị trên hơn ai hết.

Những người lính có thể đã nằm lại phía sau, nhưng không ai được phép quên đi sự hy sinh cao cả của họ

Xem phim

Cứ vào ngày Quốc khánh, đài Yle FEM lại phát sóng phiên bản đầu tiên của bộ phim Tuntematon Sotilas (Người lính vô danh) vào 12h trưa, ngay sau lễ truy điệu liệt sĩ.

Bộ phim trắng đen Tuntematon Sotilas

Trình chiếu lần đầu vào năm 1955, bộ phim này đã nhanh chóng trở thành tác phẩm điện ảnh kinh điển của Phần Lan. Dựa trên cuốn tiểu thuyết của nhà văn Väinö Linna, phim kể về cuộc chiến Nga-Phần khốc liệt, dưới góc nhìn của các binh lính Phần Lan. Từ mùa Thu sang Đông rồi lại đến Hè, những người lính Phần, từ chỗ còn ngơ ngác chưa biết chiến tranh là gì, dần trở nên chai lì, sắt đá, khi chứng kiến sự khốc liệt của cuộc chiến. Phim dài gần 3 tiếng, nhưng từng thước phim đều được đầu tư chỉn chu về mặt nội dung, khiến cho ai xem lần đầu cũng cảm thấy khó tin rằng bộ phim này đã ra mắt cách đây hơn nửa thế kỉ.

Ăn tối và lại…xem TV

Sau khi xem phim, bữa trưa (thực ra đã hơn 15h) cũng sẵn sàng.

Vào ngày Quốc khánh, trên mỗi bàn tiệc sẽ có những “ngọn nến Phần Lan”, với hai màu trắng-xanh đại diện cho quốc kì Phần Lan
Mỗi địa phương sẽ có một kiểu ẩm thực riêng biệt. Lappeenranta thuộc khu vực Nam Karelia, nên món chính trên bàn tiệc là Karelian stew (lẩu kiểu Karelian). Món này khá tương đồng với thị kho hột vịt ở Việt Nam ngày Tết: một nồi thịt ba rọi kho với các gia vị đặc trưng

Khoảng 19h ngày 06/12 hàng năm, tổng thống Phần Lan sẽ mời khoảng 2000 quan khách đến dinh thự của ông, phát biểu về ngày quốc khánh, và sau đó bắt tay tất cả 2000 quan khách trên. Toàn bộ sự kiện này cũng sẽ được phát sóng trực tiếp, và kéo dài khá lâu, do lượng người có vinh dự bắt tay tổng thống cũng khá nhiều.

Tạm kết

Trên đây là trải nghiệm của MOINK20 tui về ngày quốc khánh Phần Lan. Với nhiều người, ngày lễ nào cũng là…ngày được nghỉ thôi, có gì đâu mà quan trọng?

Với tui, tui không đồng tình với cách suy nghĩ trên. Để cho cả một quốc gia ngưng làm việc, thì lí do phải vô cùng chính đáng, đại diện cho những giá trị mà quốc gia đó theo đuổi. Vì vậy, các ngày lễ là dịp đặc biệt để tui được biết thêm về lịch sử của một đất nước, và quan trọng hơn, để tui bước một bước gần hơn tới văn hóa của nước đó. Để trở thành một quốc gia thịnh vượng như ngày nay, Phần Lan cũng đã trải qua lịch sử đau thương: hàng nghìn năm không được thừa nhận, không có chữ viết riêng, bị Thụy Điển và sau này là Nga xâm lược, đô hộ. Ngày quốc khánh là lời tuyên bố chủ quyền, và là niềm tự hào của người Phần, vì từ đây, họ đã có toàn quyền quyết định đến vận mệnh của chính mình.

Vì lẽ đó, chúc mừng quốc khánh Phần Lan – hyvä itsenäisyyspäivä!

Khanh Tr.