Đi Đà Nẵng ăn mì Quảng. Đi Hội An ăn cao lầu.
Có thể xem nền ẩm thực của một địa phương là “chữ kí” của nó: là cái mà ai ai cũng dùng để thể hiện sự duy nhất của mình.
Hội An, may mắn thay, là một trong những nơi có chữ kí ngon hơn cả.
Là một du học sinh xa nhà, dư vị quê hương là thứ ngọt lành nhất mà tui mong đợi, mỗi khi có dịp thăm những vùng miền khác nhau của tổ quốc. Ở Hội An tháng hai này, tui đã không thể hài lòng hơn
Bánh mì Phượng
7h sáng hôm đó, tụi tui đã ngồi tươm tất trong tiệm bánh mì Phượng, chờ đợt bánh mì đầu tiên. Dù đã có một đêm thức khuya rong ruổi khắp Hội An trên chiếc xe đạp, tụi tui đều nhận thức được rằng: muốn được trải nghiệm thứ ngon nhất một cách khoan thai nhất, thì phải đi sớm.
7h sáng, hiệu bánh mì “hot” nhất nhì Hội An đã bắt đầu bận rộn. Các shipper, từ ứng dụng đặt đồ ăn tới bỏ mối khách sạn, nhà nghỉ – đã túc trực trước cửa, chờ đón những cần xé bánh mì còn nóng hổi về cho khách.
Trời đã sáng rõ. Đường phố hãy còn vắng. Vài du khách lớn tuổi đã đi bộ thong dong trên các con đường.
Mọi ánh mắt (và bao tử) buổi sáng hôm đó đều đổ dồn vào tiệm bánh mì đang hun hút khói nướng thịt thơm phức cả góc phố – bánh mì Phượng.
Ổ bánh mì ngon lạ kì. Vỏ bánh giòn tan, ấm áp, bên trong thì cơ man là thịt nướng mềm, thơm phức, pate phết, sốt đặc biệt, và rau xanh các loại. Nếu là một người Việt, thì nguyên liệu như thế này cũng không có gì quá độc đáo. Tui chỉ muốn nhấn mạnh tới cảm giác tuyệt vời khi được ăn một ổ bánh ngon, đậm đà, trong khi bao tử đã trống rỗng – một cách nạp năng lượng tuyệt vời cho một ngày du lịch hiệu quả.
Và đương nhiên, rất nhiều du khách cũng muốn được trải nghiệm cảm giác tuyệt vời này. Thành ra, nếu muốn tận hưởng bánh mì Phượng một cách khoan thai, hãy đi sớm.
“Chữ kí của Hội An” – Cao lầu
Cao lầu là một món ăn gây tranh cãi. Phần nhiều thực khách chuộng mì Quảng hơi, vì mì Quảng phổ biến hơn (với khách miền Nam), mì Quảng nhiều nước lèo hơn (cái này tui nghe nói cũng nhiều). Nhiều người còn khẳng định chắc nịch “Mì Quảng với Cao lầu y chang nhau, khác mỗi cái tên”.
Với tui, tui cũng quen thuộc với mì Quảng hơn, qua rất nhiều lần xuất hiện của tô mì Quảng trong các tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh (Người Quảng đi ăn mì Quảng; Quán Gò đi lên v.v). Gần nhà tui còn có hai quán mì Quảng: một quán làm mì Quảng “cải biên”, có tương đen, tương cà, chả lụa cho hợp với người miền Nam. Quán còn lại của hai vợ chồng người Quổng Nôm rặt, vào Nam lập nghiệp vào năm 2016 (tui còn nhớ rõ vì đó là năm Messi và Argentina thua Chile trong trận chung kết Copa America – năm thứ ba liên tiếp Messi thất bại ở các giải đấu lớn). Dài dòng cũng để tóm lại, là tui với Cao lầu như họ hàng xa, có nghe về nhau nhưng chưa bao giờ thực sự liên lạc.
Cho đến tháng 2/2020, khi tụi tui bụng đói cồn cào, lò dò đạp xe ra vùng ven phố cổ – người yêu tui tìm được một hàng Cao lầu ngon nổi tiếng ở đó.
Rồi tô cao lầu đầu tiên cũng xuất hiện trong cuộc đời tui.
Quả thực, với thực khách không sành ăn, thì sẽ dễ bỏ qua sự khác biệt giữa mì Quảng và Hội An. Nhưng thực ra chúng khá khác nhau.
Mì Quảng dùng thịt heo, gà, trứng. Cao lầu chỉ dùng thịt ba rọi heo.
Mì Quảng có tôm. Cao lầu có da heo chiên.
Mì Quảng ăn kèm với bánh tráng bóp vụn. Cao lầu thì không.
Nước lèo của Mì Quảng thường có màu đỏ. Cao lầu màu tối hơn – như màu mì Tàu vậy.
Và trên hết, những thực khách đầu tiên trong lịch sử giữa hai món cũng rất khác nhau.
Cao lầu được làm và bán ở những “cao lầu”, tức những hàng quán sang trọng ở Faifo, cho những thương nhân người Việt, Hoa.
Mì Quảng, trong lịch sử, là món ăn bình dân của tầng lớp nông dân, làm từ những đồ ăn thừa sau các buổi lễ tiệc.
Xuất xứ khác nhau, những chứng nhân lịch sử cũng khác. Nhưng cả hai món ăn ngon lành này đều đã và đang làm nên tên tuổi của xứ Quảng – những “chữ kí” đích thực của nơi này.
Cao lầu rất ngon. Đó là nhận xét đầu tiên. Khác với sự đậm đà thường thấy ở các món Việt, cao lầu có sự trung tính về hương vị, nghĩa là món ăn đã sẵn hài hòa, và du khách có thể chọn thêm gia vị để được đậm đà hơn nữa. Ngoài ra, những lát thịt ba chỉ xắt dài và mỏng, nhai vào cảm nhận thấy xa xựt xựt, thịt mềm, thơm ngon. Nước dùng cũng vào loại xuất sắc, có sự hòa quyện giữa hai nền ẩm thực Hoa – Việt. Da heo chiên thì ngon khỏi bàn, ăn nghe “rột rột” vừa vui tai vừa ngon miệng.
Tựu trung lại, có thể khẳng định rằng cao lầu là…cao lầu, nghĩa là một món ăn độc nhất vô nhị, từ lịch sử, đến hương vị, nguyên liệu. Một món ăn rất riêng của Hội An.
Tạm kết
Nếu có cơ hội, tui sẽ lưu lại ở Hội An lâu hơn, vì rất có thể nơi này còn chứa đựng nhiều tinh hoa ẩm thực khác mà tui chưa có cơ hội khám phá.
(còn tiếp)
Khanh Tr.
moink20.com 