Sách ngành, từ cơ bản tới nâng cao

Trong bài viết này, Moink20 tui sẽ giới thiệu cách đọc sách ngành Tài chính cho bạn đọc có nhu cầu tìm hiểu, từ cơ bản tới nâng cao

*Cảm ơn bạn Nam Đỗ đã gợi ý tui viết bài này hihi 😀

*Nếu bạn có nhu cầu tìm hiểu thêm về tài chính, tìm hiểu thêm ở đây.

Tới một thời điểm nhất định, tui nhận ra rằng: Việc tìm hiểu và đọc về một chủ đề nào đó – dù mình có thích chủ đề đó tới đâu – cũng cần có sự bài bản. Giống như việc bạn phải học Đại học trước (nơi hình thành những khái niệm cơ bản, nền tảng cho học viên trong một lĩnh vực) rồi mới có thể học Thạc Sỹ (nơi đi sâu vào một khía cạnh cụ thể trong lĩnh vực mà bạn học Đại học) một cách hiệu quả được.

Hồi trước, khi bước vào ngành Tài chính, đam mê đã thôi thúc tui đọc đủ sách ngành. Đơn giản, chuyên sâu, thậm chí nhảm nhí, tui đọc ráo trọi – không có tổ chức. Thành ra, có những cuốn mấy năm trước đọc một cách khổ sở vì chẳng hiểu gì, mãi mấy năm sau có nghiên cứu, có kinh nghiệm trong lĩnh vực đó rồi, đọc lại mới thấy hay, thấy ngấm. Có những cuốn cơ bản, đáng lẽ phải đọc từ lâu, thì bây giờ đã đỡ mắc rất nhiều sai lầm không đáng có suốt mấy năm qua. Bây giờ nhìn quanh cũng có nhiều bạn bè đang bắt đầu tìm hiểu về lĩnh vực Tài chính và chưa biết nên chọn sách như thế nào cho phù hợp (vì đánh giá xếp hạng sách ngày nay chủ yếu dựa trên giá trị chứ không phải level; nghĩa là, một cuốn sách có thể rất hay với người có kinh nghiệm, trình độ cao, nhưng lại cực kỳ hàn lâm và khó nuốt cho một bạn mới tìm hiểu, thành ra sách tốt nhưng level không phù hợp thì hiệu quả cũng chẳng được là bao).

Hôm nay, tui sẽ thử phân loại những cuốn trong ngành Tài chính theo trình độ, để bạn đọc dễ xác định, từ đó lựa sách cho phù hợp.

Thái độ đúng đắn khi đọc bài này

Không cần làm bộ làm tịch: Bạn đang ở trình độ nào, thì hãy thành thật với bản thân và tập trung phát triển mình ở đó. Nhiều bạn có kiến thức chưa vững, nhưng ngại bị chê cười, hoặc sốt ruột khi thấy xung quanh ai cũng đọc những đầu sách “đao to búa lớn”, từ đó nảy sinh tâm lý thích làm bộ làm tịch, thích tỏ ra mình cũng có level cao. Cái này nói thật chỉ có hại cho bạn, chứ chẳng ai quan tâm bạn level nào đâu. Hãy thành thật.
Cảm thông và xây dựng: Tui cũng chỉ là một người đang học tập, tìm hiểu, và chia sẻ phương pháp của mình thôi. Tui chưa đọc hết sách ngành, và chắc chắn có nhiều đầu sách hay ngoài kia vẫn đang chờ tui khám phá. Mong bạn đọc có cái nhìn cảm thông và góp ý để chúng ta có thể cùng nhau phát triển bản thân hén.

Cách phân loại và các lưu ý trước khi đọc

Tui sẽ phân các đầu sách hôm nay thành 3 loại, dựa trên độ khó đọc và cảm thấu: Cơ bản, Trung bình, Nâng cao. Chi tiết từng loại ở đầu mỗi mục.
Các sách này nói về ngành Tài chính nói chung, không phải sách giáo khoa.
Những đầu sách trong bài viết này chỉ gói gọn trong triết lý và niềm tin của cá nhân tui khi đầu tư.
Tất cả những cuốn sách trong bài viết này, tui đã đọc và cảm thấy chúng phù hợp để bạn đọc tìm hiểu. Hãy tiếp tục tìm kiếm thêm, vì ngoài kia còn 7749 đầu sách hay khác.

Phân loại sách

Cơ bản

Phù hợp với:

Những bạn chưa đầu tư, đặc biệt là chưa có nền tảng về tiền bạc hay quản lý tài chính cá nhân;
Những bạn đang có sự lo lắng với thu nhập và chi phí hàng ngày của mình;
Những bạn muốn bắt đầu bước chân vào thế giới đầu tư.

Đặc điểm của các đầu sách này:

Hóm hỉnh, vui tươi, viết từ trải nghiệm của chính tác giả.
Ngắn, dễ đọc, dễ hiểu, cô đọng.
Một số tác giả có xuất thân không phải dân tài chính, từng vật lộn để tìm cách quản lý tiền bạc của mình.

Đạt được gì sau khi đọc:

Góc nhìn đúng đắn: Quản lý tài chính cá nhân, hay đầu tư, không đồng nghĩa với làm giàu nhanh, mà cần rất nhiều nỗ lực, rất nhiều chất xám, sự kỷ luật và kiên trì. Góc nhìn đúng, thái độ đúng, thì kiến thức và kỹ năng mới có ý nghĩa.
Sự lo sợ: Ngày nay người ta hay YOLO, tiêu tiền không tiếc tay. Những cuốn sách này sẽ chỉ ra hậu quả của lối sống tiêu thụ, không có sự đề phòng sẽ dẫn tới hậu quả như thế nào, và tại sao phần lớn mọi người đều nghèo.
Những kiến thức cơ bản về tiền bạc, thu nhập, chi tiêu, tiết kiệm, đầu tư, danh mục, và lãi kép.

Danh sách Cơ bản:

Bộ đôi Rule #1 và Invested: Đây là series nhập môn về tìm hiểu và đầu tư dài hạn hiệu quả của hai cha con Phil và Danielle Town. Phil vốn là một hướng dẫn viên du lịch trên sông, và ông trở nên giàu có nhờ một lần cứu các du khách giàu có khỏi chết đuối và được họ chia sẻ về quan điểm đầu tư giá trị.
Series 2 cuốn Thịnh vượng tài chính tuổi 30 đưa bạn đọc đến Hàn Quốc và trực tiếp thấy việc mù mờ về tài chính cá nhân đang đẩy xã hội Hàn Quốc vào cảnh nợ nần, nghèo khó như thế nào (thực tế trong sách không khác series Squid Game là bao). Người thì đầu tư FOMO, kẻ không trích lập dự phòng khi về già, người khác thì không lo mua bảo hiểm sức khỏe…qua đó, bạn học được việc nhìn nhận vấn đề tài chính cá nhân là việc tối quan trọng.
Cha giàu Cha nghèo và Người giàu có nhất thành Babylon cho bạn đọc tư duy đúng đắn về công việc, thu nhập, và cách để xây dựng tài sản cho một cuộc sống giàu có của cá nhân mình.
Triệu phú nhà bên sử dụng những khảo sát xã hội ở Mỹ suốt nhiều thập kỷ để chỉ ra bí quyết giàu có của đa số giới thượng lưu Mỹ: Không gì khác chính là tăng thu nhập, giảm chi tiêu, tiết kiệm hết mức và đầu tư hết mức. Đừng để những đại gia lái siêu xe, ở biệt thự sang chảnh làm bạn nghĩ rằng đấy mới là giàu có.
Và cuối cùng, The Little Book that (still) Beats the Market sẽ giải thích một cách cực kỳ cụ thể, rằng tại sao bạn nên tham gia đầu tư chứng khoán, và đâu là cách phù hợp nhất cho người mới bắt đầu.

Trung bình

Phù hợp với:

Những bạn đã có nền tảng về tài chính, kế toán, đầu tư – bạn có thể đã học Đại học, hoặc các chứng chỉ về lĩnh vực này. Bạn hiểu các thuật ngữ trong ngành.
Bạn đã có kiến thức về thị trường chứng khoán Mỹ.
Bạn đã bắt đầu việc đầu tư và muốn nâng cao kiến thức + kỹ năng đầu tư.

Đặc điểm của các đầu sách này:

Được viết bởi những chuyên gia tài chính xuất sắc, có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư và đào tạo chuyên môn.
Nhiều số liệu và đồ thị đi kèm với các lý thuyết tài chính.

Đạt được gì sau khi đọc:

Xác định được các chiến lược đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro và mong đợi về lợi nhuận cá nhân.
Hiểu cách nền kinh tế vĩ mô vận hành, và cách nó ảnh hưởng đến thị trường tài chính.
Biết thêm về lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ – cái nôi của nền tài chính hiện đại.

Danh sách Trung bình:

Trên đỉnh phố Wall: Những quan sát, kinh nghiệm, và phương pháp mà Peter Lynch – nhà đầu tư huyền thoại của định chế Fidelity đã áp dụng trong sự nghiệp quản lý quỹ của mình. Trong 13 năm dẫn dắt quỹ Fidelity Magellan® (1977-1990), Peter Lynch đã mang về lợi nhuận trung bình 29.2% mỗi năm, cho đến khi ông nghỉ hưu sớm vào năm 43 tuổi.
When Genius Failed kể lại câu chuyện ngược lại với Trên đỉnh phố Wall: thay vì nói về thành công, cuốn này kể chi tiết về nguyên do thất bại của Long Term Capital Management (LTCM) – một quỹ phòng hộ có quy mô lớn bậc nhất ở Mỹ, do những nhà đầu cơ lão luyện nhất dẫn dắt. Thậm chí, hai trong số các nhà đầu cơ của quỹ LTCM đã nhận giải Nobel Kinh tế cho những nghiên cứu của họ, và những nghiên cứu này vẫn đang được giảng dạy tại tất cả các trường kinh tế trên thế giới ngày nay.
Series sách của Michael Lewis: Michael là một nhà đầu tư, phóng viên phân tích mảng tài chính nổi tiếng ở Mỹ. Ông đã xuất bản rất nhiều tác phẩm xuất sắc, chỉ ra những điểm yếu chí tử của nền tài chính hiện đại và hậu quả thảm khốc của những lần kinh tế sụp đổ. Đọc sách của Michael Lewis sẽ mở mang tri thức của bạn rất nhiều, vì nội hàm tài chính dày đặc trong từng tác phẩm. Một số tác phẩm tiêu biểu của Michael Lewis: The Big Short, Panic!, Liar’s Poker…
Luật của Warren Buffett đi sâu vào phân tích nguyên do, cách tư duy, và những tác động cụ thể vào báo cáo tài chính mà Warren Buffuett – nhà đầu tư số một thế giới – đã làm xuyên suốt sự nghiệp của ông. Đọc cuốn này, bạn sẽ hiểu cách một nhà đầu tư giá trị “chính tông” – những người đến từ Gramham & Doddsville – đầu tư.
The Little book of Common Sense Investing giải thích tại sao những nhà đầu tư ít kinh nghiệm không bao giờ nên đưa tiền cho quỹ đầu tư chủ động, mà thay vào đó, hãy mua quỹ chỉ số (tui đã viết về chủ đề này ở đây). Tác giả cuốn sách này là John C. Bogle, cũng chính là cha đẻ của quỹ chỉ số đầu tiên trên thế giới – Vanguard S&P500.

Nâng cao

Phù hợp với:

Những bạn giỏi tiếng Anh. Vì nói thật, sách tài chính nâng cao sẽ chỉ có thể được hấp thụ trọn vẹn nếu bạn đọc bằng ngôn ngữ khai sinh của nó: Tiếng Anh.
Những bạn học chuyên ngành Tài chính, Kế toán, hoặc đã đi làm nhiều năm trong lĩnh vực này.
Những bạn đã có nền tảng kiến thức tài chính rất vững chắc, và có nhu cầu đi sâu vào bản chất đầu tư, kinh tế vĩ mô, công cụ đầu tư.
Những bạn có độ nhạy tốt với số; đặc biệt ưu tiên dân Toán cao cấp, toán định lượng, phân tích dữ liệu.

Đặc điểm của các đầu sách này:

Được viết bởi những huyền thoại đầu tư, các giáo sư đại học, những người đạt giải Nobel Kinh tế.
Rất nhiều thuật ngữ tài chính và toán phức tạp.

Đạt được gì sau khi đọc:

Nắm rõ nguyên nhân, kết quả, và những công cụ cần thiết cho việc đầu tư.
Hiểu được về tài chính định lượng, cách đọc số liệu, và khả năng xoay vần con số.

Danh sách Nâng cao:

The Intelligent Investor: Được mệnh danh là Thánh kinh của đầu tư giá trị, cuốn sách này được xuất bản lần đầu năm 1949 bởi Benjamin Graham – cha đẻ của trường phái đầu tư giá trị, thầy của Warren Buffett. Đọc để hiểu về nguyên tắc đầu tư, các quy định chặt chẽ khi chọn cổ phiếu, và cách định giá hiệu quả.
Security Analysis mở rộng chủ đề từ cuốn Intelligent Investor thành một trường ca, phân tích chủ yếu hai công cụ đầu tư chứng khoán: Trái phiếu và Cổ phiếu. Cuốn sách đi sâu vào giải thích bản chất của các loại hình đầu tư, tác động của chúng trên báo cáo tài chính, và những điều nhà đầu tư nên lưu ý.
Bộ đôi Phishing for Phools và Irrational Exuberance đi sâu vào hai mảng phân tích chính của Robert Schiller (Nobel Kinh tế 2013, Giảng viên Kinh tế của Yale): Thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis) và Kinh tế học hành vi (Behavioral Economics). Cùng chủ đề kinh tế học hành vi cũng có một cuốn khá hay là The Psychology of Investing của John R. Nofsinger.
Forex 101 cho người đọc cái nhìn chi tiết về thị trường ngoại hối: Nguyên lý về tiền tệ và thương mại; lạm phát và giá cả hàng hóa; những ảnh hưởng của chính sách tài khóa, cấm vận, và khủng hoảng kinh tế; và cuối cùng là một chút phân tích kỹ thuật khi trading forex.
Why stock market crash là một cuốn sách thuần toán định lượng, giải thích nguyên nhân tại sao thị trường tài chính sụp đổ năm 1987. Bạn đọc có thể bỏ qua nếu không phải dân chuyên Toán.

Tạm kết

Như vậy, hy vọng bạn đọc đã có cho mình một lộ trình đọc phù hợp với khả năng hiện tại, để phát triển bản thân trong tương lai, mảng tài chính.

Khanh Tr.