Paris là kinh đô ánh sáng, là một trong những trung tâm của thế giới từ nhiều thế kỷ nay. Và tui không hề cường điệu hóa quan điểm trên.

Nếu có dịp ghé thăm Paris, bạn sẽ thấy sự đông đúc kinh khủng, của hàng triệu du khách đổ về từ khắp nơi trên thế giới; của hàng triệu người lao động, từ chân tay đến trí óc, mong được đổi đời; của tất cả các nền văn hóa, các khu ẩm thực đa dạng, các tôn giáo lớn; của cả người có hộ khẩu và những kẻ cư trú bất hợp pháp.

Theo Statista, dân số có đăng ký hiện tại ở Paris vào khoảng 2.2 triệu người, nhưng có một số nguồn khác lại cho con số “khủng” hơn nhiều: 11.2 triệu. Những người bạn của tui ở Paris thì lại có suy nghĩ khác: Khoảng 7-8 triệu. Ngay từ câu hỏi về dân số đã chẳng thể có một hướng trả lời chung, đủ để ta biết quy mô thật sự của thành phố này rất khó đong đếm. À, còn chưa kể đến hơn 30 triệu du khách ghé thăm Paris mỗi năm nữa!

Và như tui được biết, với những người đến từ các quốc gia có hệ ngôn ngữ Romance, như Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha vv…việc hưởng thụ cuộc sống có sự quan trọng không kém việc lao động làm giàu hay xây dựng chỗ đứng trong xã hội. Như Chàng ngốc già đã từng nói: “Ở Pháp, nghèo nghèo cũng phải ráng cho thằng cu Tèo đi chơi”. Từ cổ chí kim, so với những khu vực khắc nghiệt khác trên thế giới, thì người Romance có rất nhiều lợi thế: Đồng bằng thảo nguyên rộng lớn, có những con sông lớn bồi đắp (Sông Rhine, Loire, Garonne…), thời tiết ôn hòa quanh năm, thuận lợi để nuôi bò làm pho-mát, trồng nho làm rượu vang; thành thử ra những tinh túy ngay trong cuộc sống quanh mình chứ không cần phải tìm đâu xa. Mà suy cho cùng, chúng ta lao động vất vả để hướng tới sự sung túc, hạnh phúc. Vậy nếu sự hạnh phúc nằm ngay bên mình thì cần phải dành thời gian để hưởng thụ đúng không?

Thành ra, người Pháp rất chịu chi, và một phần không nhỏ thu nhập của họ được trích ra cho các hoạt động hưởng thụ cuộc sống (gần như là bắt buộc), chẳng hạn như đi ăn uống ngoài hàng (ở Pháp, việc gọi shipper giao đồ ăn về nhà là không phổ biến, vì người ta thích nhất là không khí đông vui ở quán, khi bạn có thể ngồi hàng giờ ăn, uống, trò chuyện cùng bạn bè). Các dịch vụ ẩm thực, nếu thực khách không sớm đặt bàn, sẽ luôn trong tình trạng hết bàn, do nhu cầu ăn uống, giao lưu là vô cùng lớn.

Tất nhiên, các nhà kinh doanh không thể bỏ qua chiếc bánh lợi nhuận khổng lồ ở Paris được. Từ lâu, sự phát triển vũ bão của Paris đã luôn có sự đồng hành của những gã khổng lồ, ngày đêm âm thầm chiến đấu để giành giật thị phần. Trong bài viết này, tui sẽ nói sơ về một số công ty mà tui đã có dịp sử dụng dịch vụ và quan sát quy mô kinh doanh của họ ở Paris trong chuyến đi vừa rồi.

Ladurée

Ấn tượng đầu tiên của tui về các content liên quan đến trải nghiệm Paris trên các nền tảng mạng xã hội đều có vài điểm chung:

Tháp Eiffel

Louvre

Khải hoàn môn

Và ăn macaron ở Ladurée

Ở những nơi sang chảnh nhất (như trong phòng chờ sân bay, bảo tàng Louvre), bạn sẽ thấy một cửa hàng màu xanh matcha, phong cách cực kỳ quý tộc, ảo diệu, kiểu như trong Breakfast at Tiffany’s. Ở những cửa hàng này, thứ sáng lấp lánh không phải kim cương, pha lê, mà là những chiếc bánh macaron cao cấp.

Xuất hiện lần đầu từ năm 1862, Ladurée đã có gần 200 năm chinh phục thực khách trên khắp thế giới, và làm tốt tới mức: Chỉ cần nghĩ tới bánh kẹo Pháp, ta sẽ có trong đầu những chiếc macaron đầy màu sắc. Và ăn macaron ở đâu là đáng tiền nhất? Chính là Ladurée.

Hiện tại, Ladurée đã có gần 100 cửa hàng và xuất hiện ở rất nhiều quốc gia, từ Mỹ, Anh, Thụy Sĩ, đến Dubai, Thượng Hải, Tokyo. Đến đâu, Ladurée cũng vô đối về chất lượng sản phẩm và thương hiệu của mình. Nếu người ta xếp hàng để mua một chiếc túi Louis Vuitton đeo trên tay, thì họ cũng sẽ làm tương tự để được bỏ một chiếc bánh macaron của Ladurée vào miệng, nghe tiếng bánh vỡ giòn tan và lớp kem xuất sắc hòa quyện vào nhau. Một chiếc bánh macaron có giá €2.5. Với tui, Ladurée đúng là danh bất hư truyền: Bánh ngon thật, chất lượng xuất sắc thật, và cảm giác ăn macaron ở Paris là tuyệt vời thật.

Do là công ty private (không phát hành cổ phiếu), nên các thông tin tài chính của Ladurée cũng không được tiết lộ. Chỉ biết rằng đây chắc hẳn là con gà đẻ trứng vàng của các cổ đông, với hào sâu kinh tế Branding, chất lượng và uy tín thì khỏi bàn.

Thậm chí tới khi lên máy bay tui cũng phải làm một gói macaron để ăn đã thèm :))

Coca-Cola

Tất nhiên rồi, có đi ngã nào rồi Coca-Cola cũng tìm được cách moi tiền khỏi ví tui thui.

Ở Pháp, Cocacola là vua. Theo khảo sát của Statista năm 2021, Coca-Cola chiếm tới hơn 75% thị phần ở Pháp với 2 sản phẩm chính là Coca nguyên bản và Coca không đường (Sans Sucre). Tới thời điểm này, tui khá tự tin là Coca không đường đang thực sự trên đường chiếm lĩnh thị trường, ít nhất là ở châu Âu.

Gần như bữa ăn nào cũng làm một chai Coca không đường ướp lạnh. Nhìn xung quanh, nếu thực khách không uống rượu, thì khả năng rất cao họ sẽ gọi một chai Coca, rồi mới tới nước lọc.

Trên máy bay của hãng Air France, ngoài đồ ăn, thực khách được phát một lon Coca không đường 150ml nhỏ xinh, miễn phí. Ở tất cả mọi tiệm tạp hóa ở Paris, bạn đều có thể dễ dàng làm một chai Coca. Ở nơi sang chảnh nhất, giá một chai 330ml dao động tầm €5/chai.

Về mặt doanh thu, khu vực châu Âu, Trung đông và châu Phi (EMEA) chiếm tới 36.3% lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của tập đoàn, cao nhất trên thế giới. Tui đồ rằng Pháp đóng góp tỷ trọng không nhỏ trong số này.

Tui và chai Coca San Sucres thứ n ở Pháp

Disney

Và cuối cùng, sau 25 năm, tui đã cúng tiền cho Disneyland.

Khỏi phải nói, Disney đã làm nên tuổi thơ của tui và hàng tỷ người trên khắp thế giới. Từ nhỏ xíu đã xem Hercules, Tarzan, Bạch tuyết và bảy Chú lùn. Hồi cấp 1 thì ngày nào cũng hóng xem Mickey Mouse Factory trước giờ đi học, xem Totally Spies, Martin Mystery. Lên cấp 2 thì dành cả mùa hè xem Finneas & Ferb, vào tuổi dậy thì thì ghiền Zach & Cody, High School. Từ cấp 3 lên tới Đại học thì là Marvel Universe, phim hay của Pixar… Có thể nói, Disney đã đi rất sớm và chọn rất đúng sứ mạng: Xây dựng tuổi thơ đầy sắc màu cho hàng trăm triệu khách hàng tiềm năng, cấy vào tâm trí họ niềm vui, cảm xúc tích cực. Lúc khách hàng còn nhỏ thì xây dựng thói quen tiêu thụ sản phẩm của mình, và lấy doanh thu từ bố mẹ – những người rất yêu con cái và tin vào chất lượng của nhà Chuột. Đến khi khách hàng lớn lên, tới lượt họ sẽ tự “nộp tiền” cho Disney bằng cách mua Disney+, ra rạp xem phim, đến Disneyland như một kiểu hành hương về tuổi thơ, rồi mang những niềm vui đó truyền lại cho thế hệ sau.

Khi khách hàng đã sử dụng sản phẩm/dịch vụ của bạn từ thuở ấu thơ đến tận lúc lớn, thì bạn sẽ là bá chủ. Bạn kinh doanh niềm vui, và khi con người ta vui, họ sẵn sàng chi tiêu mạnh tay hơn. Thế là bạn càng giàu vô đối.

Ở châu Âu chỉ có một Disneyland duy nhất ở Paris. Trên thế giới, mô hình công viên có chủ đề (theme park) không nhiều, và chỉ có hai gã khổng lồ truyền thông có thể làm được: Disney với Disneyland và Comcast với Universal Studios. Tại sao lại như vậy?

  • Thứ nhất, xây dựng theme park đòi hỏi số vốn khổng lồ. Disneyland đầu tiên ở California có giá lên tới 17 triệu USD vào những năm 1955 (khoảng 168 triệu USD thời giá ngày nay), và dù đã là studio hoạt hình lớn nhất thế giới vào thời điểm đó, Disney vẫn phải liên kết với ABPT và Western Publishing mới có đủ vốn để khởi công dự án này. Hiện tại, Disneyland mới nhất ở Thượng Hải có chi phí xây dựng khoảng 5.5 tỷ USD. Đây là những số tiền khổng lồ chỉ để bắt đầu, và rất ít đối thủ nào có đủ sức hoặc dám chi đậm như vậy. Đây gọi là hào sâu kinh tế Barrier to entry, là khi đối thủ phải bắt đầu bằng cách chi hàng trăm tỷ USD mới đủ điều kiện cơ bản để cạnh tranh với bạn.
  • Thứ hai, là hào sâu kinh tế Branding (thương hiệu).
    • Thế giới này điên đảo vì những Iron Man, Captain America, Bác sĩ Trang: Hãy tới Disneyland, ở đó có Marvel Universe
    • Trẻ em yêu thích Elsa, nàng tiên cá, Mulan: Hãy tới Disneyland
    • Người lớn thích Indiana Jones, Cướp biển vùng Caribe, Chiến tranh giữa các vì sao: Hãy tới Disneyland

Disney sở hữu những thương hiệu ăn khách nhất thế giới, thu hút lượng fan hâm mộ khổng lồ sẵn sàng chi tiền để trải nghiệm, vui chơi, sống trong bầu không khí của những nhân vật mình yêu thích. Đây là thứ mà thậm chí những siêu tập đoàn như Apple, Amazon, Facebook,  Tesla, dù có tiền tấn cũng không cạnh tranh được. Không có các nhân vật ăn khách, thì sẽ chẳng ai đến theme park cả.

Vì hai hào sâu kinh tế kể trên, nên chỉ có Disney và Comcast có thể xây dựng theme park thành công. Và hãy tưởng tượng họ có thể kiếm tiền nhiều như thế nào. Với Disneyland Paris, cả thế giới châu Âu lớn lên cùng những bộ phim của Disney, Marvel, Pixar, và cách nhanh nhất để cả châu Âu trải nghiệm những thương hiệu này, chính là đến Disneyland Paris, suốt 30 năm qua (Disneyland Paris khai trương năm 1993).

Từ năm 2006 đến nay, doanh thu của riêng công viên giải trí này đều hơn 1 tỷ euro/năm. Riêng năm 2022, bất chấp đại dịch Covid, doanh thu của Disneyland Paris đã cán mốc 2.6 tỷ euro. Khi sức mạnh thương hiệu và thị phần đã trở nên vô đối, Disney có thể tăng giá vé đều đặn, đẩy chi phí lạm phát qua cho khách hàng, và ung dung hưởng lợi vì khách hàng vẫn sẵn sàng chi trả. Một vé đi chơi cả ngày ở Disneyland Paris có giá hơn €100, nhưng thực sự rất đáng tiền vì những trải nghiệm rất xuất sắc. Từ hình ảnh, công trình, đến các trò chơi và dịch vụ đi kèm đều ở đẳng cấp cao nhất. Mỗi năm, Disneyland này đón từ 12-15 triệu lượt khách. Hãy tưởng tượng mỗi người khách trả trung bình €150 cho vé vào cổng, ăn uống, quà lưu niệm, và đủ thứ dịch vụ khác. Chưa kể, Disneyland còn hợp tác chiến lược với Mastercard và Coca Cola. Thế là lại không thể thoát cảnh nốc Coca chờ gặp Chef Gusteau rồi hihi (chi tiết về trải nghiệm ở Disneyland sẽ có một bài khác nghen).

Tạm kết

Có bạn học vẽ, đi du lịch cũng là dịp để có những góc vẽ mới.

Có bạn học IT, đi du lịch là dịp để quan sát cách những công nghệ mới được áp dụng trong cuộc sống ở nước khác như thế nào.

Với tui, tui thích xem cách người ta kiếm tiền, kinh doanh ra sao, và dịch vụ xuất sắc như thế nào.

Tới một thời điểm, tui không chỉ đi chơi để ngắm nghía, tô vẽ cuộc đời mình bằng những kỷ niệm đẹp, mà còn là với chuyên môn, sự quan sát, học hỏi, thực hành những kỹ năng đầu tư của mình.

Nếu bạn có nhu cầu tìm hiểu thêm về tài chính, tìm hiểu thêm ở đây.

(Còn tiếp)

Khanh Tr.