So với các nước Việt Nam, Malaysia đa dạng hơn rất nhiều về mặt chủng tộc và văn hóa.
Tới một thời điểm, tui chợt nhận ra, mặc dù mình là công dân Đông Nam Á, nhưng số lượng quốc gia mình đã ghé thăm ở khu vực này cực kỳ ít ỏi (chỉ mới có Campuchia cách đây hơn 10 năm và Singapore). Vì vậy, trong đợt về thăm nhà này, mình phải cố gắng nhân đôi con số này lên.
Và hành trình đó bắt đầu từ Malaysia – quốc gia của Upin & Ipin :))
Ấn tượng về cơ sở hạ tầng
Mặc dù có GDP năm 2022 thấp hơn Việt Nam (406 tỷ USD so với 408 tỷ USD của Việt Nam), Malaysia vẫn có thu nhập bình quân đầu người hàng năm gấp 3 lần người Việt. Tui cũng biết rằng nước này đã có gần bảy thập kỷ phát triển yên bình mà không bị vướng vào một cuộc chiến tranh lớn nào. Nhưng trong trí tưởng tượng của tui, Malaysia khó có thể so với Singapore về phát triển quy hoạch đô thị và cơ sở hạ tầng. Nghĩa là, thủ đô Kuala Lumpur có thể cũng sẽ trông na ná Sài Gòn, với nhiều tòa cao ốc lớn trộn lẫn những khu dân cư lộn xộn.
Nhưng tui đã lầm to. Quy mô phát triển đô thị ở Malaysia thoạt nhìn không khác gì Singapore, thậm chí còn lớn hơn rất nhiều về quy mô, do người Mã có diện tích rộng hơn Sing nhiều. Những tòa nhà kính chọc trời hùng vĩ đứng chi chít, bên cạnh những công trình tôn giáo bề thế, đường cao tốc xây dựng dày đặc, phương tiện công cộng hiện đại, tạo cảm giác như đang ở Thượng Hải hay New York vậy.
Một góc KL nhìn từ trên cao. Bạn có thể thấy thương hiệu của hầu hết các quỹ đầu tư và ngân hàng lớn trong khu vực và trên thế giới

Tất nhiên, ở Malaysia cũng trải qua giai đoạn sốt đất thủ đô. Tấc đất tấc vàng, thành ra khi ở KL bạn có thể sẽ thấy hơi “ngộp”, do đi bộ thì sẽ chỉ thấy toàn nhà với nhà, muốn thấy sao hay mặt trời cũng rất khó. Ở thủ đô, bầu trời là đặc quyền của người giàu.

Nổi tiếng nhất ở KL, tất nhiên vẫn là công trình tháp đôi cao nhất thế giới – Petronas Twin Tower. Bên trong Petronas cũng là phức hợp trung tâm thương mại, còn khuôn viên ngoài trời phía sau tòa nhà là công viên nhạc nước miễn phí hàng đêm.
Để ngắm toàn cảnh KL từ trên cao, du khách có thể đến tháp truyền hình – Menara KL – để mua vé “đu đỉnh”. View trên cao thì đẹp và thoáng đãng hơn rất nhiều. Họ còn có cầu gương để du khách thử cảm giác mạnh, khi phải xếp hàng chờ hơi lâu 😉
Sự pha trộn văn hóa thú vị
Đây là điều mà Việt Nam khác biệt so với phần còn lại của Đông Nam Á. Dù có 54 dân tộc anh em, nhưng người Việt (Kinh) chiếm tuyệt đại đa số. Những sắc dân còn lại, do số lượng và tầm ảnh hưởng hạn chế, nên cũng mờ nhạt trong nếp sống chung (ít nhất là ở thành thị). Ví như ở Sài Gòn, nếu nói về những cụm văn hóa nổi bật, người ta sẽ chỉ nghĩ tới người Kinh và người Hoa ở Quận 5 – Chợ Lớn.
Ở các nước Đông Nam Á khác, câu chuyện hoàn toàn trái ngược. Ví dụ ở Malaysia, công dân của họ có cội nguồn xuất thân rất khác nhau về chủng tộc, và không có dân tộc nào chiếm tuyệt đại đa số. Phổ biến nhất mà tui quan sát được, là người Hoa, người Mã Lai, và người Ấn. Theo trang điều tra nhân khẩu học của chính phủ Malaysia, người Mã (Bumiputera) cũng chỉ chiếm hơn nửa dân số thôi.
Tuy nhiên, trên thực tế, tui thấy văn hóa Trung Hoa mới thật sự chiếm “spotlight” của Malaysia. Về chính trị hay các mảng kinh tế chủ chốt thì chưa biết, nhưng về ẩm thực, du lịch, văn hóa đường phố, thì người Hoa ăn đứt. Đến Malaysia nhưng đại đa số các quán ăn ngon, các khu ẩm thực hút du khách, chủ yếu là màn đấu tay đôi giữa ẩm thực Hoa và Thái (điều này ở Việt Nam là không có). Có rất nhiều điểm khác biệt rõ ràng về ngoại hình, xuất thân, tín ngưỡng, nhưng điều thú vị là các sắc tộc ở Malay vẫn đang sống khá hòa thuận với nhau.
Ở phía Bắc KL (Khu Batu) cũng là quần thể hang Batu – một trong những di chỉ thiêng liêng nhất trong văn hóa Hindu giáo của Ấn Độ, nơi đón hàng triệu tín đồ hàng năm. Đây cũng là nơi bạn được quan sát một Ấn Độ thu nhỏ: Nơi con người hòa hợp với thiên nhiên, khỉ chạy từng đàn, chim đậu trĩu cây, cá đớp rợp hồ; nơi những người Ấn sùng đạo nhất xuất hiện, đi chân trần, mặc trang phục truyền thống, mặt vẽ đầy ký hiệu, được ban phước, tẩy sạch tội lỗi.
Cũng trong cùng một ngày, bạn hoàn toàn có thể đắm chìm vào văn hóa Á Đông, với những đền thờ Phật, thờ bà Thiên Hậu; với những dãy lồng đèn đỏ thân thuộc, mái ngói âm dương.
Tất cả các điểm tham quan tôn giáo ở KL mà tui kể trên đều miễn phí và rất đẹp, nên hãy tranh thủ ghé thăm nhé!
Ẩm thực đường phố
Đã tới KL thì du khách tất nhiên phải trải nghiệm ẩm thực đường phố, đặc biệt là các chợ đêm sầm uất nơi đây. Nét văn hóa đặc sắc này cũng là tấm gương phản ánh rõ nhất sự lép vế của ẩm thực Mã-Ấn so với đối trọng Trung-Thái (tui cũng tìm được quán Việt ở đây nữa nhưng vắng như chùa bà đanh).
Bản thân tụi tui cũng đã thử ăn đồ Mã, với món ăn nổi tiếng nhất là cơm Nasi Lemak. Thành thật mà nói, trải nghiệm không trọn vẹn lắm, khi cơm khô, đồ ăn cũng không quá vừa miệng. Tất nhiên, có thể giải thích sự khác biệt này là do ở khẩu vị mỗi nền văn hóa là mỗi khác. Có thể người Mã thích tự nấu ăn ở nhà hơn là ăn ngoài, hoặc ở những khu ẩm thực này tập trung nhiều người có gu ẩm thực Trung-Thái hơn.
Nhưng dù gì thì gì, không thể phủ nhận rằng các khu ẩm thực rất thú vị, nhộn nhịp đông vui, và đồ ăn ngon. Bạn bắt buộc phải ăn thử nếu có dịp đến KL nhé.
Ăn tối khu Jalan Alor (Bukit Bintang): Thiên đường ẩm thực đêm, trái cây, xôi xoài, nước lựu ép, và ti tỉ món khác nữa

Ăn trưa khu Petaling: Được xem là Chinatown của KL, mang đậm văn hóa chợ địa phương, với đủ thứ tàu xì, há cảo, mì sợi, cơm, nước ép, chè cháo, bánh tiêu, hàng fake..
Nói chung, về tới Đông Nam Á là về với trung tâm ẩm thực thế giới, không ăn là phí nửa đời người :))
Mức độ thân thiện với du khách
Tất nhiên, điều quan trọng nhất khi đi du lịch ở bất kỳ đâu, là cảm thấy “hợp vibe hợp màu”, cảm nhận được sự thân thiện, quan tâm, niềm nở, và tôn trọng đến từ người bản địa.
Ở Malay:
- Những anh chạy Grab rất niềm nở, sẵn sàng tư vấn nơi ăn chơi cho khách, kể những kỷ niệm mà họ có với Việt Nam, và sẵn sàng giảm giá nếu bạn đặt riêng với họ.
- Dịch vụ ăn uống, du lịch nhìn chung rất thân thiện. Ở đây hầu như ai cũng nói được tiếng Anh nên cứ vô tư đi thôi.
Về khoản này, KL được duyệt 😀

Tip: Trên đây là số của Abun, anh này chuyên chở từ sân bay KL về bất cứ đâu trong thành phố với giá rất phải chăng. Bạn phải biết rằng, ở sân bay KL, taxi và Grab 7 chỗ sẽ từ chối nếu bạn có nhiều hành lý, vì vậy tốt nhất là tìm hiểu và liên hệ trước với bên chuyên chở để tránh việc bị kẹt ở sân bay (sân bay KL cách thành phố hơn 60km).

Ở chùa bà Thiên Hậu, KL, tháng 8/2023
(Còn tiếp)
Khanh Tr.
