Liệu đây chỉ là một hình thức PR, hay thực sự Phần Lan là thiên đường trên mặt đất?
Nhân dịp Phần Lan năm thứ bảy liên tiếp giữ vững danh hiệu “quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, với góc nhìn của một người đã gắn bó với đất nước này gần 6 năm, tui hiện tại đã có câu trả lời cho riêng mình, rằng ở Phần có thực sự hạnh phúc không.
Hiểu về bảng xếp hạng “những quốc gia hạnh phúc”
Tất nhiên, cần phải làm rõ rằng, “hạnh phúc” được định lượng bằng những yếu tố nào, vì vốn dĩ đây là một khái niệm trừu tượng, và mỗi người sẽ có những cách lý giải, có thể vô cùng khác nhau, về hạnh phúc. Cùng sống ở Phần Lan, có người sẽ thấy cực kỳ hài lòng, có người cảm thấy cực kỳ khốn khổ, tựu trung đều là do họ có những danh sách mong đợi và trải nghiệm khác nhau, từ đó cho ra những đáp số phân cực.
Sau đây là những chỉ số được World Population Review (bảng xếp hạng được các báo trích nguồn) để đo đếm sự hạnh phúc:
- Thu nhập bình quân đầu người (GDP per capita)
- Mức độ hỗ trợ xã hội (Social support)
- Tiên lượng sống khỏe mạnh (Healthy life expectancy)
- Sự tự do trong việc đưa ra lựa chọn trong cuộc sống (Freedom to make your own life choices)
- Sự hào sảng của người dân (Generosity of the general population)
- Mức độ tham nhũng và băng hoại đạo đức xã hội (Societal corruption level)
Vậy, Phần Lan nằm ở top trên, thậm chí đứng đầu ở 6 hạng mục trên, điển hình ở việc:
- Thu nhập bình quân đầu người năm 2023 của Phần Lan vào khoảng €51,000 (khoảng 1.3 tỷ vnd/năm), xếp thứ 23 trên thế giới. Bên cạnh đó, Phần Lan cũng duy trì chi phí và lạm phát ở mức hợp lý. Phần lớn lực lượng lao động trong xã hội, bất chấp ngành nghề, vẫn hoàn toàn đủ sức chi trả các chi phí sống (tiền thuê nhà, ăn uống, di chuyển, điện nước…) và có thể tích lũy, tiết kiệm. Thậm chí, khả năng tiếp cận vốn vay để mua nhà, mua xe của người trẻ vẫn ở mức rất hợp lý và trong tầm tay (người trẻ dưới 40 tuổi ở Phần Lan, với thu nhập tốt, có thể dễ dàng vay đến 95% căn nhà đầu tiên và trả dần trong 20-35 năm sau).
- Hỗ trợ xã hội ở Phần Lan, nếu so với các quốc gia khác, là rất tốt: Bạn sẽ được hỗ trợ tìm việc, nhận trợ cấp xã hội nếu không may thất nghiệp. Bạn được đi khám và tiêm một số loại vaccine miễn phí. Bạn được nhận thuốc và các biện pháp kế hoạch hóa gia đình miễn phí nếu dưới 25 tuổi (nữ). Nếu là mẹ bỉm sữa, bạn và chồng được nghỉ thai sản dài hạn, được chính phủ hỗ trợ chi phí nuôi dạy con cái đến khi chúng trưởng thành. Chi phí đi khám bệnh viện công và chữa trị cũng cực kỳ phải chăng (xem lại series gãy chân của tui). Bên cạnh đó là 7749 những lợi ích khác mà bạn có thể tìm được, nếu chịu tìm hiểu kỹ 😉
- Tuổi thọ khỏe mạnh trung bình (năm 2019 WHO) là 71 cho cả hai giới, và dự kiến sẽ tăng lên do sự thay đổi về lối sống, cộng với chế độ dinh dưỡng, nâng cấp hạ tầng y tế, và tinh thần.
- Ở Phần Lan, về cơ bản mọi người được tự do đưa ra lựa chọn liên quan tới học tập, sự nghiệp, nơi cư trú, tín ngưỡng, miễn sao không gây hại tới người khác.
- Phần Lan nổi tiếng với câu chuyện người đi đường làm rơi ví thì xác suất cao sẽ tìm lại được. Người dân thẳng thắn, tôn trọng luật pháp, xây dựng một xã hội mà niềm tin giữa người với người vẫn còn mạnh mẽ.
- Phần Lan đứng thứ 2 thế giới ở chỉ số ít tham nhũng năm 2023. Sự quan liêu, hạch sách khi làm việc với các cơ quan công quyền rất ít khi xảy ra. Bên cạnh đó, Phần Lan vẫn là quốc gia tương đối an toàn, khi tai nạn giao thông, bạo lực, trộm cắp vẫn được duy trì ở mức rất thấp. Phần lớn thời gian, bạn sẽ cảm thấy an toàn khi đi trên đường, bất kể giờ giấc.
Những trở ngại với người nhập cư
Tui sẽ gói gọn phần này trong trải nghiệm của người nhập cư, vì tui không chắc mình hiểu tường tận cảm nhận của người Phần Lan trong xã hội của họ.
Đã có sáng thì phải có tối. Sau đây là những điều mà bảng xếp hạng trên đã không đề cập:
1. Thời tiết, thời tiết, thời tiết: Cái gì quan trọng phải nói 3 lần. Phần Lan, về cơ bản, là một nước Bắc Âu. Vì vậy, mùa đông trong năm thường bắt đầu từ giữa tháng 10 đến tận tháng 4 năm sau (đâu đó 6-8 tháng). Phần lớn thời gian này, nếu khoảng giữa là những trận bão tuyết dày, gây ách tắc giao thông, di chuyển khó khăn, cái lạnh cắt da cắt thịt, thì phần đầu và cuối sẽ là sự trơn trượt của đường sá hoặc sình lầy (vì tuyết vừa rơi đã tan). Tất cả sẽ bao trùm trong bóng tối kéo dài nhiều tháng. Vì vậy, khoảng thời gian bạn được mặc áo phông, quần shorts, hoặc các bạn nữ được xúng xính váy áo sẽ rất ngắn, và nhanh chóng nhường chỗ cho đồ giữ nhiệt, đồ len, đồ đông dày cui.
2. Sự trầm cảm: Mùa đông khắc nghiệt kéo dài + sự xa cách trên bề mặt trong xã hội Phần Lan + những khó khăn trong cuộc sống (tiền bạc, học tập, mối quan hệ) sẽ rất dễ gây ra trầm cảm, đặc biệt là ở các bạn nữ và những bạn có tinh thần dễ bị tác động nói chung. Phần Lan cũng là quốc gia từng có tỷ lệ tự sát trong dân số cao nhất thế giới.
3. Sự biệt về văn hóa: Ẩm thực Phần Lan, ngôn ngữ Phần Lan, khoảng cách xã hội giữa người với người, sự thiếu vắng Nightlife, và 7749 thứ khác có thể làm cho trải nghiệm của bạn ở Phần Lan trở nên chán ngán, lê thê.
Những trải nghiệm của bản thân
Tất nhiên, bạn đã thực sự trải qua những gì ở Phần Lan và thứ quyết định sự hạnh phúc của bạn. Với tui:
+ Phần Lan cho tui không gian riêng tư và sự yên tĩnh tuyệt đối để học tập, làm việc, hay đơn giản là tĩnh tâm, nghỉ ngơi (về bản chất tui vẫn là người hướng nội, và luôn cần nhiều thời gian một mình để “sạc pin”).
+ Phần Lan cho tui mùa đông, tuy khắc nghiệt, nhưng thoát khỏi lũ ruồi muỗi vo ve, thoát cái nóng chảy mỡ của Sài Gòn (tui chịu lạnh tốt hơn chịu nóng).
+ Phần Lan cho tui cơ hội được tiếp cận tri thức chuyên môn và xây dựng tinh thần tự học ở bậc Đại học.
+ Phần Lan cho tui cơ hội làm việc chuyên môn cao, được khởi nghiệp, được đầu tư ở các thị trường lớn.
+ Phần Lan cho tui rất nhiều lần đầu: Lần đầu đi sauna rồi “trụng” dưới hồ băng; lần đầu trượt tuyết, lần đầu gặp Ông già Noel (xịn), lần đầu thấy cực quang, lần đầu cho tuần lộc ăn, lần đầu xem gấu Bắc cực, lần đầu câu cá hồ băng, lần đầu đi roadtrip cùng các anh em đúng nghĩa.
+ Phần Lan cho tui một gia đình thứ hai, nơi tui được quan tâm, dạy dỗ, yêu thương.
+ Phần Lan cho tui những người bạn, người tri kỷ tuyệt vời mà tụi tui đã và đang trưởng thành cùng nhau.
+ Phần Lan là nơi tui tìm thấy những “kho báu” của cuộc đời mình: Tình yêu, sức khỏe, sự nghiệp, và những tình bạn bền chặt.
Kết lại
Sau gần 6 năm ở Phần Lan, với tui, đây thực sự là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Hạnh phúc vì những gì được các bảng thống kê nêu ra, và hạnh phúc vì những gì tui đã tìm được ở vùng đất này.
Tất nhiên, tui đã vô cùng may mắn. Xin cảm ơn tất cả 😀
Khanh Tr.
moink20.com 