Cuối năm 2025, tui cày nốt một KPI nữa: Lấy bằng lái xe hơi, đặng mốt chở vợ con gia đình bạn bè đi vi vu chơi. Bài viết này sẽ mô tả chi tiết, tui đã lên kế hoạch học và lấy bằng như thế nào.
Một chút về số liệu
Với diện tích 338,455 km vuông (nhỉnh hơn Việt Nam một chút), Phần Lan sở hữu hạ tầng giao thông chất lượng, tương đối đồng bộ từ Bắc tới Nam. Ở các thành phố lớn cũng đều có hệ thống giao thông công cộng tiện lợi. Tuy nhiên, nếu:
- Bạn sống ở khu dân cư xa trung tâm, rộng rãi hơn nhưng ít lựa chọn phương tiện công cộng hơn
- Phải đi làm xa, hoặc đặc thù công việc cần phải lái xe
- Có con nhỏ, gia đình cần đưa rước
- Có nhu cầu “đi phượt”, du lịch đó đây dài ngày bằng chạy xe (cái này quan trọng nhất)
Thì rõ ràng, việc sở hữu bằng lái sẽ rất có lợi. Bên cạnh đó, nhiều hãng cho thuê xe lớn ở Phần Lan và châu Âu khá dè dặt khi cân nhắc cho những người sở hữu bằng lái dưới 2 năm thuê. Vì vậy, có bằng lái càng sớm càng có lợi.
Về độ khó của thi lái xe thì ở Phần Lan, theo chuyên trang Traficom, tỷ lệ đậu ngay lần đầu (passed at first attempt) của cả thi lý thuyết lẫn thi thực hành đều đã chứng kiến mức giảm liên tục kể từ năm 2016:

Lý do chủ yếu được đưa ra là do yêu cầu đào tạo trước khi thi ở Phần Lan đã trở nên dễ hơn: Học viên được học lý thuyết qua video thu sẵn ở nhà thay vì bắt buộc đến trường, cũng như việc tự đặt giờ thực hành với những cá nhân có bằng Instruction (thay vì bắt buộc học thực hành với trường) đã khiến cho việc thi đỗ hay không phụ thuộc vào bản thân học viên hơn rất nhiều so với trước đây.
Nơi tui sống (thủ đô Helsinki, khu vực Uusimaa) cũng được xem là nơi khó nhằn nhất cho những người muốn thi thực hành, do đường xá chằng chịt, lượng phương tiện giao thông đông đúc, và có rất nhiều yếu tố mà người lái phải cân nhắc mỗi khi lưu thông.

Background về tui
Tui chưa từng có kinh nghiệm học lái xe hơi ở bất kỳ nước nào.
Tui sống ở Helsinki, sử dụng phương tiện “căng hải” để đi làm và phương tiện công cộng để đi muôn nơi. Tui chưa và cũng không có ý định mua xe ở Phần Lan, nhưng muốn đi roadtrip hè với bạn bè.
Tui không có thời gian và ý định đi thi thực hành ở các thành phố nhỏ hơn.
Tui vẫn phải cân bằng việc học lái xe với đi làm và các dự án khác; với ngân sách thấp nhất có thể nhưng phải đảm bảo đầu ra.
Các bước để lấy bằng lái ở Phần Lan
Về cơ bản thì tuần tự như sau:
|
Bước |
Làm gì |
Chi tiết |
|
1 |
Đăng ký Driving License Permit – đây là giấy cho phép người đăng ký đi thi lý thuyết và thực hành ở Phần Lan. |
Nộp hồ sơ online ở Traficom (Finnish Transport and Communications Agency), gồm: – ID – Ảnh Passport (nếu bạn có Finnish ID rồi thì không cần) – Chứng nhận y tế (nếu bạn đã cư trú ở Phần Lan rồi thì không cần) |
|
2 |
Đăng ký học tại một trường dạy lái ở Phần Lan |
– Cân nhắc, lựa chọn trường và các gói đào tạo phù hợp – Với người lần đầu thi bằng lái, bạn bắt buộc phải có giấy chứng nhận của một trường dạy lái uy tín ở Phần Lan, rằng bạn đã hoàn tất các học phần cần thiết trước khi thi thực hành |
|
3 |
Hoàn tất EAS (Đào tạo bắt buộc dành cho người thi bằng lái lần đầu) |
– Nếu đây là lần đầu bạn thi bằng lái, bắt buộc phải học. – Bao gồm những kiến thức giao thông cơ bản, trách nhiệm khi lái xe, và nhận thức về lái xe an toàn. – Gồm 4 module học online (xem video). |
|
4 |
Học lý thuyết |
– Sử dụng sách / các phần mềm học thi lý thuyết như Ajokaista.com, Webauto, hoặc Netreeni. |
|
5 |
Đậu sát hạch lý thuyết |
– Tự đặt lịch thi trên trang Ajovarma. Đến cơ sở đã đặt để thi (làm bài trên tablet, kết quả có ngay). – Nội dung thi bao gồm:
|
|
6 |
Tập lái |
– Yêu cầu tối thiểu: 10 tiếng tập lái (có thể kết hợp lái xe thật + lái mô phỏng simulator). – Tập lái trong thành phố, trên cao tốc, đỗ xe… |
|
7 |
Hoàn tất đào tạo RTK (Risk Recognition Training – Nhận diện rủi ro) |
– Phải hoàn tất trước khi thi thực hành. – Gồm: 4+4 (4 tiếng lý thuyết xem video + 4 tiếng lái xe) – Thanh toán hết tất cả chi phí trước khi thi thực hành |
|
8 |
Đậu thực hành |
– Khi giáo viên đã đánh giá bạn có khả năng đậu, đặt lịch qua Ajovarma. – Thi 1 tiếng, gồm 45 phút lái và 15 phút nhận xét. |
|
9 |
Nhận bằng! |
– Khi đã đậu cả 2 kỳ lý thuyết & thực hành, bạn chính thức có bằng lái B ở Phần Lan – Sau vài ngày, bằng lái (thẻ cứng) sẽ được gửi về nhà bạn qua đường bưu điện |
Chiến lược học để đậu ngay lần đầu
Hành trình lấy bằng lái của tui (thực hiện tất cả các bước trên) tóm gọn trong 2 tháng hơn, từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 12/2025.
Và sau đây là cách tui đã đạt được điều đó:
#1: Lên kế hoạch, lộ trình rõ ràng
- Học lái xe giống bất kỳ môn học nào, với lộ trình các bước phải thực hiện, giáo trình, quy chuẩn…đã được chuẩn hóa. Vì vậy, trước khi bắt đầu, hãy dành thời gian lên kế hoạch, cân nhắc lịch trình cá nhân, và sắp xếp thời gian trước.
- Kế hoạch càng rõ ràng, thực tế càng thuận lợi.
#2: Tập trung, tốc độ
- “Đêm dài lắm mộng”: Với những bộ môn có sát hạch, thời gian càng kéo dài, bạn càng tốn kém, mệt mỏi, áp lực hơn. Vì vậy, hãy tập trung từ ngày đầu, tư duy “giải quyết dứt điểm càng sớm càng tốt”.
- Nếu cần, bỏ bớt những hoạt động khác để dồn sức học lái xe mỗi ngày (đối với thi lý thuyết) và thường xuyên nhất có thể hàng tuần (đối với tập lái).
- Như bạn đã biết, càng thi trượt nhiều, chi phí càng đội lên cao, và tâm lý sẽ bị sợ, run, nghĩ nhiều hơn. Vì vậy, đặt mục tiêu ngay từ đầu là “không có đường lùi, không có thi trượt” để rồi phấn đấu.
#3: Nói không với lái mô phỏng
- Lợi thế duy nhất của lái mô phỏng là rẻ hơn (~50% so với lái xe thật). Tất cả còn lại là bất lợi:
- Bạn vẫn phải đến trường dạy lái để dùng máy mô phỏng (nên cũng không tiết kiệm thời gian hơn).
- Bạn hoàn toàn an toàn khi lái mô phỏng nên sẽ không học được cảm giác thật khi lưu thông trên đường, xử lý tình huống nguy hiểm (giống như chơi Poker mà không ăn tiền thật vậy – vô nghĩa).
- Bạn cũng sẽ không được làm quen với những cung đường trong thi thực hành, dẫn đến rủi ro không quen với đường sẽ lớn hơn.
Nếu vì những lý do trên mà thi trượt, lái mô phỏng thực ra cũng chẳng rẻ hơn là bao. Cách tiết kiệm nhất, thực ra phải là cách có chất lượng đầu ra tốt nhất.
#4: Chọn điểm rơi phong độ để thi
- Chỉ đi thi khi:
- Lý thuyết: Bạn hoàn toàn có thể làm bài thi thử (mock test) ở nhà bất kỳ lúc nào mà vẫn đậu.
- Thực hành: Bạn hoàn toàn làm chủ phương tiện và cảm thấy thoải mái khi lưu thông trên đường; giáo viên không cần đạp thắng, giành lấy vô-lăng, hoặc nêu ra được lỗi sai chí mạng nào trong suốt giờ học.
Để đạt tới mức độ ổn định nêu trên trong thời gian ngắn nhất, xem lại điều 1+2+3 + yếu tố học từ sai lầm: Mắc lỗi ở đâu, note lại, nhớ thật kỹ, để không phạm phải lần sau; trong nhiều trường hợp, nhận thức của một người đi bộ sẽ trái ngược với người lái xe. Bạn sẽ phải tìm ra những điều bản thân nghĩ là đúng nhưng khi lái xe lại sai để học và cải thiện.
#5: Để ý thời tiết và thời gian biểu xã hội
- Ở Helsinki, giờ cao điểm rơi vào 8-10h sáng và 15-17h chiều, khi mọi người di chuyển đến chỗ làm và đi về. Khi thi thực hành nên tránh những khung giờ này, do bạn sẽ khó thao tác hơn, gặp khó khi chuyển làn trên cao tốc hơn, và sẽ gặp nhiều tình huống phải xử lý hơn.
- Nên đi thi trước khi trời đổ tuyết hoặc giá lạnh (đường trơn, tầm nhìn kém) hoặc đỉnh hè (rất nhiều người đi bộ, đạp xe, chạy xe máy). Tất nhiên điều này không hoàn toàn do bạn kiểm soát được.
Chọn trường và công cụ học tập
- Với thi lý thuyết: Tui đã tiếp xúc với một số nguồn học, và thấy không có nguồn nào tốt bằng Ajokaista: ebook online trực quan, dễ hiểu, các bài tập mock test cực kỳ sát với thi thực tế. Ajokaista chấm điểm lý thuyết khó hơn thực tế nhiều – thành ra bạn khả năng cao sẽ dễ dàng vượt qua thi lý thuyết nếu đã qua được sát hạch của Ajokaista:

- Chọn trường học lái: Sau khi cân nhắc chi phí cùng AI, tui quyết định học ở Helsingin Liikennekoulu, và đây là trải nghiệm phải nói là “chọn đúng nền văn minh”:
- Hai giáo viên (Hannu và Ilkka) đều là những người có nhiều thập niên kinh nghiệm dạy lái xe và làm giám khảo thi thực hành. Vì vậy họ nắm rất rõ luật, có cách đào tạo bài bản, tận tâm, gần gũi và dễ hiểu bằng tiếng Anh. Mỗi lần tui lái sai, họ sẽ giải thích cặn kẽ tại sao sai, nên làm gì. Bên cạnh đó, họ dễ dàng chỉ ra được giám khảo Phần Lan sẽ để ý những yếu tố nào khi thi thực hành. Phải nói rằng được học với hai thầy là nguồn hỗ trợ đắc lực nhất trong hành trình lấy bằng B của tui.
- Việc sắp xếp giờ học và thi được bàn bạc linh hoạt qua Whatsapp. Tui có thể thêm, bớt, dời lịch, hủy lịch dễ dàng thông qua nói chuyện trực tiếp với thầy.
- Chi phí phải chăng nhất ở Helsinki, với nhiều gói đào tạo linh hoạt, và tui có thể delay trả tiền đến trước khi thi thực hành (aka có thể linh hoạt về việc lên ngân sách).
Tổng chi phí để lấy được bằng lái xe ở Phần Lan
Cụ thể như sau:
|
STT |
Hạng mục |
Chi phí |
|
1 |
Đăng ký Driving License Permit |
€24 |
|
2 |
EAS + RTK + Ajokaista ebook |
€333 |
|
3 |
Đăng ký thi lý thuyết |
€40 |
|
4 |
Giờ học lái xe |
75*17 = €1 275 |
|
5 |
Chi phí sử dụng xe cho kỳ thi thực hành |
€100 |
|
6 |
Đăng ký thi thực hành |
€0 (đã bao gồm trong khóa đào tạo) |
|
|
Tổng |
€1772 |
Như bạn đã thấy, tui học lái khá nhiều (17 tiếng) và hoàn toàn là lái với xe thật để đạt được điểm rơi tối ưu. Tất nhiên nếu bạn đã có kinh nghiệm hoặc tự tin với khả năng của mình thì chi phí có thể thấp hơn. Nhưng do tui đã tham khảo chi phí học của kha khá bạn bè khác nhau, cũng như thực tế mình đã nhận được sự đào tạo tốt, và nhất là sẽ không phải kéo dài việc học lái xe, nên với tui con số trên là hợp lý và xứng đáng.
Kết
Với những ai đang có kế hoạch lấy bằng lái ở Phần Lan, hy vọng bài viết này đã phần nào làm rõ hơn, những gì bạn cần làm, cần chú ý, và cần trù bị. Hy vọng bạn đọc sẽ hoàn thành được mục tiêu của mình và có thể vi vu khắp nơi trên cao tốc Phần Lan nhé 🙂

Từ tui và thầy dạy lái sau khi pass thực hành – Chúc may mắn! (Ở Phần, chúc may mắn khi thi lái xe chỉ được giơ ngón cái, tượng trưng cho “thi một lần đậu luôn”)
Khanh Tr.
